Konuklar biraz tereddüt ve bol heyecanla “Sihirbaz!” diye seslenerek masadaki irice bir termos görünümündeki ışıklı nesneye soru soruyor. Nesne, otobüs ve metrobüslerdeki anonslardan tanıdık metalik bir sesle yanıt veriyor.

Konuşma Üzerine Her Şey Forbes Teknoloji

Konukların yüzünde hem doğru bilginin tatmini hem de henüz yanıtlanmamış “nasıl?” sorusunun hayreti okunuyor. Burası İnovasyon Fuarı’nda Arçelik’in çalışmalarının tanıtıldığı bölüm ve Arçelik, Türkiye’nin ilk ev asistanını sergiliyor. Arçelik İnovasyon Direktörü Erkan Duysal, “Evin kontrolünden online alışverişe, bankacılık hizmetlerine, nöbetçi eczaneyi bulmaya kadar birçok hizmeti alabileceksiniz” diyor. Aslında bu ifadeyi “Arçelik’in geliştirdiği akıllı ev cihazlarının oyun kurucusu” biçiminde okuyabiliriz. Zira karşılıklı konuşma yoluyla insana en yakın elektronik nesneyi oluşturan Akıllı Ev Asistanı ya da Sihirbaz akıllı ev eşyalarıyla bağlantı kurup onları yönetmeye de olanak veriyor.

Dünyanın bu tür cihazlar tanışması özellikle Amazon Echo ve Google Home ile oldu. Sihirbaz’ın bunlardan farkı Türkçe anlayıp konuşabilmesi ki bu Türkçenin yapısı gereği çok zor bir çözüm. Sihirbaz’ın konuşmasının arkasında ise Ses, İletişim, Bilgisayar Teknolojileri ve Çağrı Merkezi Çözümleri’nin (Sestek) Natural Dialog (Sihirbaz’ın doğal konuşma akışında kullanıcıların söylediklerini algılamasını sağlıyor) ve Text-to-Speech (konuşmayı sağlıyor) teknolojileri bulunuyor. Bu teknolojileri geliştiren ise Prof. Dr. Levent Arslan.

Prof. Dr. Arslan bir yandan mezun olduğu Boğaziçi Üniversitesi Elektronik-Elektronik Bölümü’nde öğretim üyeliği yaparken diğer yandan Sestek’te geliştirdiği teknolojileri ürüne dönüştürüyor ve ürünlerini 70 kişilik ekibiyle bankacılık, finansal servisler, sigortacılık ve telekom başta olmak üzere birçok sektördeki şirkete sunuyor. Sestek’te çalıştığı alan akademik araştırmalarıyla doğrudan ilişkili. Teorinin pratiğe dökülmesi konusunda şirkette edindiği deneyimi ders verirken öğrencilere aktarıyor. Sestek’te bir yandan kendi teknolojisini ve ürünlerini geliştirip ortaya çıkarırken bir yandan da Türkiye pazarında ses teknolojileri komuşundaki dünya devleriyle rekabet eden Levent Arslan, “Pazarda ürün gamımız bizim ölçeğimizde bir firma için inanılmayacak kadar fazla” diyor.

Konuşma çözümleme yazılımları tarafında yaklaşık 5 milyon liralık pazarın yüzde 85’ine sahip ve burada milyar dolarlık ciroları olan NICE ve Verint ile rekabet ediyor (bu rekabet artık Türkiye dışına, 200 milyon dolarlık pazara taşıyor). Sestek bunun ilk örneğini İngiltere’deki büyük ölçekli bir projeye sunduğu teklifle verdi. Rusya’daki çağrı merkezinde ise Verint ile karşı karşıya. Bu iki rakibi CallMiner ve Nuance izliyor. Ses tanıma ve ses sentezinde Sestek’in Natural Dialog’u bugüne kadar 65 firmayı bünyesine katan ve dünya pazarının çok büyük kısmına sahip Nuance’ın ürünleriyle yarışıyor.

Nasıl Kuruldu?

Sestek Forbes DergiSestek’in temelini, Levent Arslan’ın Boğaziçi Üniversitesi’nde elektronik mühendisliği öğrenimi gördükten sonra Duke Üniversitesi’nde yaptığı “sesten gürültü temizleme” konusundaki mastır ve aksan alanındaki doktora çalışmaları oluşturuyor. Doktora programının son iki yazında Texas Instruments’ta çalışırken gürültü temizleme ve konuşma tanımayla ilgili üç tane patent alan Levent Arslan ardından, Washington’da ses konusunda araştırma yapan Entropic Research şirketinde görev yaparken bir kişinin sesini bilgisayar yardımıyla başka birinin sesine dönüştüren sistemi üretti. Bu, alanında başarıya ulaşan ilk sistem oldu ve Arslan bunun da patentini aldı. Entropic Research daha sonra Microsoft tarafından satın alındı. İki yıl Entropic Research’de çalıştıktan sonra Türkiye’ye dönen Arslan, Koç Grubu ile birlikte GVZ şirketini kurdu. Paralel olarak ABD’deki ses dönüştürmeyle ilgili çalışmalar için de Sestek’i. İki şirket de 2000’de kuruldu, 2007’de ise Prof. Dr. Levent Arslan, GVZ’deki Koç Holding hisselerini geri aldı.

Kurulduğundan bu yana şirketin geliştirdiği başlıca ürünleri Konuşma Sentezi, Konuşma Tanıma, Konuşma Analizi, Sesli İmza, Doğal Diyalog ve en son da Chatbot oluşturuyor. Bu ürünler insan sesini yazıya, yazıyı insan sesine çeviriyor, ses değişkenlerini çözümlüyor, ses ile kişiyi ilişkilendiriyor, kimliği belirliyor ve kanıtlıyor. Arslan bu temel işlevleri çeşitlendirip aynı teknolojiler üzerinden farklı ihtiyaçları karşılayan ürünler de geliştiriyor. Sestek şimdi özellikle Nuance’ın güçlü oldubir alana iddialı bir ürünle giriyor: Chatbot. Doğal konuşma üslubu içinde insan-makine iletişimini sağlayacak bu ürün IVR, Web sayfası ya da mobil uygulamadan giriş olanağı veriyor ve ortak bir platform oluşturarak firmaların müşterileriyle iletişimi için yazılı ve sözlü pek çok kanal sunuyor. Yakında sonuçları alınacak ilk uygulamalar ise Chatbot’un dengeleri ne yönde değiştireceğini gösterecek.